Bingöl'ün Genç ilçesine bağlı Servi Köyü Oluklu Mezrasında yetiştirilen olgunlaşmış dutlardan besin değeri yüksek pekmez yapımına başlandı. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan pekmez için yılın bu döneminde bölgede tatlı bir telaş yaşanıyor. 33 muhtarlığı olan Servi köyünde yıllık 100 tona yakın üretilen dut pekmezinden geçimini sağlayan köylüler ise büyükşehirler başta olmak üzere özel müşterilerine pekmez satışı yaparak geçimini bu şekilde sağlıyor.
Oluklu mezrasında meyvenin olgunlaşmasıyla, sabahın erken saatlerinde çocuk, genç, kadın erkek, dut ağaçlarının altında toplanan köylüler, silkelenen dallardaki dutların yere düşmemesi için geniş bezler açıyor. Bezlerin üzerinden alınan dutlar ayıklandıktan ve yıkandıktan sonra pekmeze dönüştürülmek üzere dev kazanlara konularak, odun ateşinde saatlerce kaynatılıyor. Doğal ortamda yetiştirilen dutların kaynatılmasıyla, hiçbir katkı maddesi kullanılmadan hazırlanan geleneksel lezzet daha sonra tepsilerde soğumaya bırakılıyor. Özellikle kış aylarında kahvaltı sofralarını süsleyen besleyici pekmez yapımı için köyde günler süren tatlı bir çalışma gerçekleştiriliyor.
“DUTLARIMIZ İLAÇ NİYETİNE KULLANIYOR”
Dut pekmezinin birçok hastalığa iyi geldiğini ve ilaç niyetine kullanılabileceğini belirten Bahçebaşı Köyü Muhtarı Hüseyin Sarı, “Dut pekmezi zamanı geldi. Köylülerimizle imece usulü ile bir araya toplanıp dut ağaçlarımızı silkeleyip pekmez yapıyoruz. Bölgemizde yani Sivan bölgesinde 33 muhtarlık var ve herkes bu işi yaptığı için yıllık yaklaşık 100 ton civarında dut pekmezi üretimi yapılıyor. Bu üretimden milletimizden bazıları perakende, kimi toptan kimisi ise yakın akrabalarının vasıtasıyla İstanbul olsun, Ankara olsun, Adana, İzmir gibi yerlere satış gerçekleştiriyor. Sivan bölgesinin dutu eşi benzeri olmayan bir duttur gerçekten. Dutlarımız ilaç niyetine kullanıyor genelde. Kansızlık, iştahsızlık, mide ekşimesi gibi sağlık sorunlarına birebir çözüm üreten bir besindir” diye konuştu.
Dut pekmezi yapımının bayağı zahmetli bir iş olduğunu ama kendilerinin tek kazanç kapısı olduğu için bu işi yaptıklarını ifade eden köylülerden Fatma Sarı, “Dut zamanı geldi. Sabah saat 06.00'da kalkıyoruz. 7 – 8 kişi gidip ağaçları çırpıyor ve getiriyoruz. Büyük kazanlar kurup dutları içine katıyoruz. 4 saat boyunca kaynatıyoruz. Kaynadıktan sonra süzüyoruz. Süzme işlemi bittikten 1 saat sonra tekrar kaynatıyoruz ve sonrasında dama getirip güneşlemeye bırakıyoruz ve 3- 4 gün boyunca damda güneş altında kalıyor. Dut pekmezi yapımı bayağı zahmetli bir iş ama buda bizim tek kazancımız o yüzden zorluklarına katlanmak zorundayız. Pekmez hazır geldiğinde ise bunları paketlemeye başlıyoruz sonrasında ise eşlerimiz bunları satıp geçimimizi bu şekilde sağlıyorlar” diye konuştu.
