ZAZACA DİLİ YOK OLUYOR!

Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi, 7-12 Ocak 2020 tarihleri arasında Bingöl, Diyarbakır, Van, Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Batman, Siirt, Hakkari, Ağrı, Bingöl, Dersim, Muş, Kars, Iğdır, Adıyaman ve Bitlis illerinde anadil kullanımı ile ilgili araştırma yaptı.

Bölge illerinde Sosyo-Ekonomik ve Kültürel durum ile Anadil kullanımı arasındaki ilişkiyi ölçmek amacıyla yapılan çalışma, 5600 kişi ile hanelerde yüz yüze görüşülerek tesadüfi anket tekniği ile gerçekleştirildi.

ÇALIŞMADAN ÇIKAN SONUÇLAR

Çalışmaya katılan araştırma grubunun 51,7'si kadın, 48,3'ü erkek görüşmecilerden oluştu. Araştırmaya katılanların 52,4'ü köy 'de, 47,6'sı kentte dünyaya geldiğini belirtirken, araştırma grubunun 78,7'si etnik kimliğini “Kürt” olarak tanımlarken, 13,9'u “Türk”, 4,6'sı “Arap, 0,7 si farklı kimliklerden olduklarını dile getirdi.

Araştırma grubuna, hane içinde genellikle hangi dili kullandıkları soruldu. Bu soruya katılımcıların 65,8'i Kurmancî, 26,6'sı Türkçe, 4'ü Arapça ve 3,6'sı Zazakî yanıtını verdi. Yani hanelerinde Kürtçe ( Kurmanci-Zazaki) konuştuğunu söyleyenlerin oranı 69,4 olarak belirlendi.

SOKAKTA HANGİ DİL KONUŞULUYOR?

Aynı gruba sokakta genellikle hangi dili konuştukları da soruldu. Bu soruya katılımcıların 57,4'ü Kurmancî, 38,2'si Türkçe, 2,4'ü Arapça ve 2'si Zazakî yanıtını verdi. Sokakta Kürtçe konuştuklarını söyleyenlerin toplam oranı 59,4 olarak belirlendi.

Araştırmadan çıkan sonuca bakıldığında, evinde anadilini konuşanların oranı, sokakta konuşulandan daha fazla.

Resmi Kurumlarda ise araştırma grubunun 88,1'i Türkçe konuştuğunu beyan ederken; sadece 11,7'si Kurmancî, , 0,1'i Arapça ve yine 0,1'i Zazakî konuştuklarını belirtti.

Hanede konuşulan dillerin cinsiyet karşılaştırmasına baktığımızda ise; erkeklerin 70,6'sı (66,6'sı Kurmancî, ,4'ü Zazakî); kadınların 69,2'si (66'sı Kurmancî, 3,2'si Zazakî) genellikle Kürtçe konuştuklarını belirttiler.

Sokakta Kürtçe konuşanların oranı erkeklerde toplamda 59,4 iken (56,8'i Kurmancî, 2,6'sı Zazakî); kadınlarda bu oran toplamda 59,2 (58'i Kurmanci, 1,4'ü Zazaki) olarak tespit edildi.

Hane içinde konuşulan dilin eğitim durumu karşılaştırmasına bakıldığında; okur-yazar olmayanların 73,7'si Kurmancî, 19,8'i Türkçe, 2,7'si Zazakî, 3,8'i Arapça; üniversite-yüksekokul mezunlarının ise 54,6'sı Kurmancî, 36,2'si Türkçe, 6,5'i Zazakî, 2,8'i Aarapça konuştuklarını ifade ettiler.